Câu trả lời ngắn: xử lý ẩm của ngôi nhà trước, rồi mới làm nội thất; chọn cốt ván chịu ẩm cho tầng trệt, bếp và khu gần nước; dán kín mọi cạnh ván; kê tủ cách sàn, cách tường; dùng phụ kiện chống gỉ. Vật liệu tốt mà lắp sát bức tường đang ngấm nước thì vẫn hỏng.
Bài viết dành cho nhà ở khu vực Thái Bình cũ (nay thuộc tỉnh Hưng Yên). Những nguyên tắc này cũng đúng với các vùng đồng bằng ven biển Bắc Bộ có khí hậu tương tự.
Vì sao đồ nội thất ở Thái Bình nhanh hỏng?
Nồm ẩm cuối đông, đầu xuân
Khi không khí nóng ẩm tràn về sau những ngày lạnh, hơi nước gặp bề mặt còn lạnh như sàn gạch, tường, cánh tủ sẽ ngưng tụ thành nước. Nồm kéo dài nhiều ngày khiến bề mặt gỗ luôn ẩm, nước thấm qua những cạnh ván không được dán kín, lỗ vít, mép khoan. Ván dăm, MDF thường hút nước sẽ trương nở và không trở lại như cũ.
Ẩm chân tường và nền nhà
Nhiều nhà ở vùng đồng bằng có mực nước ngầm nông. Nhà cũ không có lớp chống thấm chân tường, nước theo mao dẫn đi lên, làm chân tường loang ố, sơn phồng. Tủ, giường, kệ đặt sát những mảng tường này hỏng nhanh nhất, thường bắt đầu từ chân tủ và mặt sau.
Mưa hắt, thấm từ mái và ban công
Mùa mưa bão, tường hướng gió, mái tôn, ban công không có độ dốc thoát nước dễ thấm vào trong. Vết thấm trên trần, tường phía trong thường là dấu hiệu cần sửa trước khi làm trần thạch cao, ốp vách.
Hơi muối ở các xã ven biển
Ở các xã sát biển như Thái Thụy, Đông Thụy Anh, Đồng Châu, Nam Cường, Nam Tiền Hải, không khí có hơi muối làm kim loại nhanh gỉ: bản lề, ray, tay nắm, khung sắt, ốc vít. Phụ kiện gỉ khiến cánh tủ xệ, ngăn kéo kẹt dù thùng tủ còn tốt.
Kiểm tra nhà trước khi làm nội thất
Trước khi đo đạc đóng đồ, hãy cùng đơn vị thi công kiểm tra những điểm sau, tốt nhất là vào mùa nồm hoặc ngay sau một trận mưa lớn:
- Chân tường các phòng tầng 1: có vệt ố, sơn phồng, vữa mủn, muối trắng kết tinh không?
- Tường giáp nhà vệ sinh, bếp, bồn hoa, bể nước: có loang ẩm không?
- Trần dưới sàn vệ sinh, ban công, mái: có vết nước, mốc đen không?
- Sàn tầng 1: có đọng nước khi nồm, có mùi ẩm mốc ở góc phòng không?
- Đo độ ẩm tường bằng máy đo cầm tay ở những vị trí sẽ đặt tủ cao, giường, vách ốp.
Nếu tường đang ẩm, hãy xử lý nguồn ẩm trước: chống thấm chân tường, sửa ống nước rò, chống thấm sàn vệ sinh, xử lý mái. Sau đó chờ tường khô mới sơn lại và lắp đồ. Làm ngược lại thì chi phí sửa sau này thường cao hơn.
Chọn vật liệu theo vị trí
Không cần dùng vật liệu đắt nhất cho cả nhà. Hãy chia theo mức độ ẩm của từng vị trí:
| Vị trí | Rủi ro chính | Cốt ván gợi ý | Bề mặt, phụ kiện |
|---|---|---|---|
| Tủ bếp dưới, tủ chậu rửa, tủ lavabo | Nước bắn, rò rỉ, hơi nước | Plywood chịu nước hoặc ván nhựa; tối thiểu MDF lõi xanh chống ẩm | Laminate, acrylic; dán kín cạnh; bản lề, ray inox |
| Tủ, giường, kệ ở tầng 1 | Nồm, ẩm chân tường | MDF lõi xanh chống ẩm hoặc plywood | Chân tủ nhựa hoặc inox; dán cạnh cả mặt khuất |
| Phòng ngủ, phòng làm việc tầng trên | Nồm nhẹ hơn tầng trệt | MFC hoặc MDF; dùng loại chống ẩm nếu sát tường hướng mưa | Melamine, laminate, veneer tùy phong cách |
| Phòng thờ tầng trên cùng | Nóng, ẩm dưới mái, thấm mái | Gỗ tự nhiên đã sấy hoặc MDF chống ẩm phủ veneer, sơn | Xử lý chống thấm mái trước; để khe thoáng sau tủ thờ |
| Vách ốp tường, đầu giường | Hơi ẩm từ tường truyền ra | Ván chống ẩm trên hệ khung xương | Không dán ván trực tiếp lên tường ẩm |
| Sàn tầng 1 | Hơi ẩm từ nền, đọng nước khi nồm | Gạch, đá hoặc sàn nhựa hèm khóa; sàn gỗ cần lớp lót chống ẩm | Nẹp kết thúc, khe giãn nở theo hướng dẫn nhà sản xuất |
So sánh chi tiết ưu nhược điểm của MFC, MDF, HDF, plywood và các loại bề mặt có trong bài chọn gỗ công nghiệp cho tủ áo, tủ bếp. Lưu ý: MDF lõi xanh là ván chống ẩm, không phải ván chống nước; ngâm nước lâu vẫn hỏng.
Chi tiết thi công giúp đồ bền hơn
Cùng một loại ván, cách gia công và lắp đặt quyết định phần lớn tuổi thọ của đồ nội thất trong môi trường ẩm:
- Dán kín cạnh, kể cả cạnh khuấtHơi ẩm vào ván chủ yếu qua cạnh. Cạnh sau, cạnh đáy tủ không nhìn thấy nhưng vẫn nên dán, hoặc ít nhất phủ sơn bịt kín.
- Kê chân, không đặt thùng tủ sát nềnDùng chân tủ nhựa, inox hoặc bệ xây có chống thấm; len chân tủ bằng vật liệu chịu nước.
- Để khe thoáng giữa tủ và tườngMột khe nhỏ phía sau giúp không khí lưu thông, tránh hơi ẩm đọng lại giữa lưng tủ và tường.
- Bịt lỗ khoan, lỗ vít ở vùng ẩmLỗ khoét chậu rửa, lỗ đi ống nước, lỗ bắt vít gần sàn cần được xử lý kín bằng keo hoặc sơn.
- Ốp vách trên khung xươngVới vách ốp, đầu giường bọc nỉ: làm khung xương, có lớp ngăn ẩm, thay vì dán thẳng lên tường.
- Trần thạch cao đúng loạiKhu vệ sinh, bếp nên dùng tấm thạch cao chống ẩm; chỉ đóng trần sau khi đã xử lý thấm sàn tầng trên và mái.
- Đèn, điện trong tủDây và nguồn đèn LED đặt ở vị trí khô, thoáng; khu gần nước dùng thiết bị có cấp bảo vệ phù hợp.
Lưu ý riêng cho nhà ở các xã ven biển
- Phụ kiện kim loại chống gỉ: ưu tiên bản lề, ray, tay nắm, ốc vít bằng inox chất lượng tốt (thường gọi là inox 304) hoặc nhôm; hỏi rõ vật liệu khi nhận báo giá.
- Hạn chế chi tiết sắt sơn: khung sắt, chân bàn sắt sơn thường dễ gỉ ở mép hàn, vết xước. Nếu dùng, cần sơn tĩnh điện kỹ và kiểm tra định kỳ.
- Kính, gương: chọn gương có lớp bảo vệ mặt sau tốt; mép gương không để tiếp xúc trực tiếp với nước đọng.
- Đồ vải, nệm: ưu tiên loại tháo vỏ giặt được; phòng ngủ nên có máy hút ẩm hoặc điều hòa có chế độ làm khô.
Sử dụng, bảo quản trong mùa nồm
- Đóng cửa khi trời nồm, mở cửa thông gió khi trời khô, có nắng hoặc gió bấc. Mở cửa đón gió nồm sẽ làm nhà ẩm thêm.
- Dùng máy hút ẩm hoặc chế độ làm khô của điều hòa cho phòng ngủ, phòng có nhiều đồ gỗ.
- Lau khô thay vì lau ướt: dùng khăn khô hoặc hơi ẩm vắt kiệt cho bề mặt gỗ; lau sàn bằng cây lau khô trong những ngày nồm.
- Thông thoáng bên trong tủ: không nhồi quá chặt; đặt gói hút ẩm trong tủ quần áo, tủ giày; mở cánh tủ vào ngày khô.
- Kiểm tra định kỳ: chân tủ, mặt sau tủ bếp, khu dưới chậu rửa. Phát hiện rò rỉ sớm thì sửa nhanh và ít tốn kém.
Tóm tắt
- Kiểm tra và xử lý thấm, ẩm của ngôi nhà trước khi làm nội thất.
- Tầng 1, bếp, khu gần nước dùng ván chịu ẩm hoặc chịu nước; tầng trên khô ráo có thể dùng MFC, MDF.
- Dán kín cạnh, kê chân tủ, để khe thoáng sau tủ, ốp vách trên khung xương.
- Nhà ven biển: phụ kiện chống gỉ, hạn chế chi tiết sắt sơn.
- Mùa nồm: đóng cửa, hút ẩm, lau khô.
Nếu bạn đang chuẩn bị làm nội thất cho nhà ở khu vực Thái Bình, bài thiết kế, thi công nội thất tại Thái Bình sau sáp nhập tổng hợp các bước từ khảo sát tới nghiệm thu.